Công trình Thủy điện Buôn Tua Srah (Đắk Lắk)

- PV: Thưa đồng chí, để thức dậy tiềm năng, thế mạnh của Tây Nguyên, đồng chí có thể tư vấn cho các nhà đầu tư ưu tiên chọn lĩnh vực nào không?
Đồng chí TRẦN VIỆT HÙNG: Tây Nguyên có nhiều tiềm năng, thế mạnh để phát triển kinh tế - xã hội, nhất là các lĩnh vực nông lâm nghiệp, công nghiệp chế biến nông lâm sản, thủy điện, du lịch, khai thác bô-xít, chế biến alumil-nhôm... Trong đó, phát triển nông, lâm nghiệp là thế mạnh lớn nhất. Tôi cho rằng trong thời gian tới, cơ hội dành cho các nhà đầu tư tham gia phát triển Tây Nguyên rất đa dạng. Trước hết là phát triển cây công nghiệp dài ngày theo hướng mở rộng các tập đoàn cây trồng, vật nuôi nhiệt đới và một số cây con có nguồn gốc ôn đới ở quy mô thương mại. Sản xuất và cung ứng các loại giống cây trồng, vật nuôi chất lượng cao. Phát triển công nghiệp chế biến nông, lâm sản dựa vào các sản phẩm mũi nhọn như: cao su, cà phê, bông vải, chè, điều, mía, sắn, gỗ ván và các sản phẩm từ chăn nuôi phục vụ xuất khẩu và đáp ứng nhu cầu trong nước. Phát triển du lịch, tạo nên những sản phẩm đặc trưng, riêng biệt, hấp dẫn, thông qua khai thác cảnh quan thiên nhiên, di tích văn hóa, lịch sử. Xây dựng hạ tầng giao thông, thủy lợi, thủy điện, hạ tầng công nghiệp và hạ tầng đô thị. Phát triển các cơ sở đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.
Ngoài ra, các nhà đầu tư có thể tìm kiếm cơ hội đầu tư từ việc tham gia các dự án phát triển nông nghiệp công nghệ cao (rau, hoa, cá nước lạnh) tại những địa bàn có điều kiện phù hợp (như Lâm Đồng, Kon Tum). Trong dài hạn, các nhà đầu tư có khả năng về tài chính và công nghệ có thể tìm kiếm cơ hội đầu tư phát triển công nghiệp rừng và khai khoáng, nhất là khai thác bô-xít và chế biến alumil.
- Theo đồng chí, diễn đàn xúc tiến đầu tư lần này sẽ tác động thế nào đối với sự phát triển của Tây Nguyên trong thời gian tới?
Như đã nói ở trên, Tây Nguyên có tiềm năng lớn nhưng nguồn lực đầu tư còn rất hạn chế. Những năm gần đây, các tỉnh Tây Nguyên đều đã có nhiều hoạt động quảng bá, kêu gọi đầu tư và chương trình hợp tác của từng tỉnh với TPHCM nhưng kết quả còn khiêm tốn. Đây là lần đầu diễn đàn xúc tiến đầu tư cấp khu vực được tổ chức với sự tham gia của các bộ, ban, ngành Trung ương, các tỉnh Tây Nguyên, các tổ chức quốc tế và các nhà đầu tư trong, ngoài nước. Diễn đàn lần này là cơ hội để các nhà đầu tư tìm hiểu tiềm năng và cơ hội đầu tư, đồng thời cũng là nơi để trao đổi về những chủ trương, chính sách, cơ chế nhằm tạo điều kiện thuận lợi, thông thoáng cho các doanh nghiệp, các nhà đầu tư khi quyết định đến làm ăn ở Tây Nguyên. Thông qua đó, tăng cường sự hiểu biết và cộng tác chặt chẽ giữa nhà đầu tư với các cấp chính quyền trong việc làm ăn, tham gia phát triển kinh tế - xã hội, góp phần xây dựng Tây Nguyên giàu mạnh. Tại diễn đàn này, một số nhà đầu tư sẽ có những cam kết cụ thể về đầu tư tại các tỉnh Tây Nguyên trong thời gian tới.
Tôi tin rằng, lúc này môi trường đầu tư thực sự thuận lợi, các doanh nghiệp, các nhà đầu tư trong và ngoài nước sẽ có cơ hội tốt khi đến đầu tư ở Tây Nguyên. Và rất có thể diễn đàn này là một “cú hích” cần thiết, một dấu ấn quan trọng trong đời sống kinh tế - xã hội của vùng Tây Nguyên.
- Để thu hút các nhà đầu tư cả trong và ngoài khu vực, theo đồng chí, Tây Nguyên có cần một cơ chế, chính sách riêng không? Vì sao?
Nhà nước đã ban hành chính sách ưu đãi đối với nhà đầu tư tại các địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn song vẫn chưa thể giúp Tây Nguyên khắc phục khó khăn về vị trí địa lý, hạ tầng giao thông và chất lượng nguồn nhân lực - những khó khăn cơ bản làm cho các nhà đầu tư phải cân nhắc khi quyết định đầu tư. Để thúc đẩy đầu tư vào Tây Nguyên, cần tạo điều kiện cho Tây Nguyên tăng cường cải thiện hạ tầng giao thông, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và đẩy mạnh hợp tác với các tỉnh Nam Lào, Đông Bắc Campuchia trong khuôn khổ tam giác phát triển; đồng thời hướng tới sự kết nối về kinh tế với các tỉnh Đông Bắc Thái Lan để tạo điều kiện cho Tây Nguyên mở rộng giao lưu, hợp tác phát triển.
Có thể sau diễn đàn này, Ban Chỉ đạo Tây Nguyên và Bộ Kế hoạch và Đầu tư sẽ tiếp thu ý kiến của các tỉnh Tây Nguyên, các nhà đầu tư trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành một số cơ chế, chính sách đặc thù tạo điều kiện thúc đẩy đầu tư vào Tây Nguyên.
Diễn đàn xúc tiến đầu tư Tây Nguyên năm 2009 do Ban Chỉ đạo Tây Nguyên, Bộ Kế hoạch - Đầu tư, UBND các tỉnh Tây Nguyên (Kon Tum, Gia Lai, Đắk Lắk, Đắk Nông, Lâm Đồng) đồng tổ chức. Đơn vị tài trợ là Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV). Diễn đàn có chủ đề “Tây Nguyên - Thức dậy những tiềm năng” nhằm giới thiệu về tiềm năng, lợi thế, cơ chế chính sách đầu tư vào vùng Tây Nguyên để kêu gọi các nhà đầu tư trong và ngoài nước; tạo điều kiện cho các tỉnh trong vùng Tây Nguyên tiếp cận với vấn đề thu hút đầu tư; đẩy mạnh việc xúc tiến đầu tư, trao đổi kinh nghiệm, khai thác có hiệu quả tiềm năng và lợi thế để phát triển KT-XH của các địa phương và vùng Tây Nguyên; góp phần tạo ra nguồn lực thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước; bảo đảm giữ vững sự ổn định về an ninh chính trị, phát triển về KT-XH và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân vùng Tây Nguyên.

Các dự án mời gọi đầu tư Có 120 dự án đang kêu gọi đầu tư tại các tỉnh Tây Nguyên, với tổng vốn khoảng 100.000 tỷ đồng (hơn 5 tỷ USD). Lĩnh vực kêu gọi vốn nhiều nhất là xây dựng 63.859 tỷ đồng; cơ sở hạ tầng 29.936 tỷ đồng; công nghiệp 2.006 tỷ đồng; nông lâm nghiệp 625 tỷ đồng; y tế 250 tỷ đồng; GD-ĐT 230 tỷ đồng. * Kon Tum có 20 dự án được mời gọi đầu tư với tổng vốn 1.761 tỷ đồng. Trong đó, Khu đô thị mới phía Nam cầu Đắk Bla 800 tỷ đồng; Khu đô thị mới phía Bắc sông Đắk Bla 2.000 tỷ đồng; Khu DL sinh thái vườn quốc gia Chư Mom Ray (huyện Sa Thầy) 200 tỷ đồng; dự án KDL hồ Yaly (khu vực lòng hồ Yaly) 100 tỷ đồng; * Đắk Nông có 29 dự án, với 2.131 tỷ đồng. Trong đó có dự án chế biến thức ăn gia súc 12 tỷ đồng; KDL sinh thái dọc bờ sông Sêrêpôc (xã Tân Thượng, huyện Cư Jut) 200 tỷ; nâng cấp QL 14 (KM 817-KM 887, cầu 20 đến giáp Bình Phước) 350 tỷ đồng. * Gia Lai kêu gọi đầu tư vào 20 dự án, với 1.918 tỷ đồng. Trong đó, có dự án nhà máy chế biến dầu thực vật (KCN Tây Pleiku) dự kiến thu hút 64 tỷ đồng; nhà máy chế biến mật ong (thị trấn Chư Sê) 20 tỷ đồng; nhà máy chế biến hạt tiêu chất lượng cao 60 tỷ đồng. * Lâm Đồng giới thiệu 23 dự án, trong tổng số khoảng 120 dự án cả vùng Tây Nguyên với tổng vốn đầu tư của các dự án lên đến 85 ngàn tỷ đồng (trong tổng số trên 100 ngàn tỷ đồng của các dự án vùng Tây Nguyên). Trong đó có đến 4 dự án quốc gia như: dự án đường cao tốc Liên Khương - Dầu Giây (vốn 600 triệu USD), dự án đường sắt Đà Lạt - Tháp Chàm (320 triệu USD), dự án đường sắt Bảo Lâm (500 triệu USD), dự án khu đô thị mới Liên Khương – Prenn thuộc địa bàn 2 xã Hiệp An, Hiệp Thạnh và thị trấn Liên Khương trên diện tích 3.500ha, với quy mô vốn khoảng 3 tỷ USD. Ngoài ra là các dự án về văn hóa, xã hội, du lịch như dự án Làng đại học quốc tế (huyện Lạc Dương) với số vốn khoảng 1.500-2.000 tỷ đồng… Trong khoảng 5 năm (từ năm 2003 đến nay), trên địa bàn tỉnh đã có 630 dự án được thỏa thuận đầu tư hoặc cấp giấy chứng nhận đầu tư với tổng vốn đăng ký trên 80 ngàn tỷ đồng (trong đó 112 dự án đầu tư nước ngoài, với tổng vốn trên 533 triệu USD); 400 dự án đã và đang triển khai với số vốn đã thực hiện 12.725 tỷ đồng (63 dự án nước ngoài, vốn khoảng 200 triệu USD). Các dự án được đầu tư vào nhiều lĩnh vực: du lịch thương mại, công nghiệp, nông lâm nghiệp, thủy điện, văn hóa - xã hội. Không ít nhà doanh nghiệp đang tìm hướng đầu tư vào lĩnh vực nông - lâm nghiệp như nuôi cá nước lạnh (cá hồi, cá tầm), trồng rừng, trồng rau hoa công nghệ cao, trồng và chế biến trà… * KCN Hòa Phú (Đắk Lắk) có diện tích 181,73ha, nằm cách sân bay Buôn Ma Thuột 25km, TP Nha Trang 200km và TPHCM 370km. Trong giai đoạn trước mắt, KCN ưu tiên đầu tư vào lĩnh vực chế biến nông - lâm sản vì có nguồn nguyên liệu tại chỗ như: cà phê, cao su… Còn cao su có diện tích khoảng 25.000ha và sản lượng hàng năm đạt 30.000 tấn. Ngoài ra, KCN còn nằm gần tỉnh Đắk Nông, là tỉnh có diện tích cà phê lớn thứ 3 cả nước. Đây là những thuận lợi rất lớn để xây dựng các nhà máy chế biến cà phê hòa tan, chế biến mủ cao su tại KCN. Hiện nay đã có 15 doanh nghiệp đầu tư vào KCN Hòa Phú, trong đó có 6 dự án đang xây dựng và đi vào hoạt động như: nhà máy chế biến cà phê hòa tan với công suất 936 tấn/năm của Công ty CP Cà phê hòa tan An Thái, nhà máy luyện cán thép với công suất 90.000 tấn/năm của Công ty CP Thép Đông Nam Á, nhà máy chế biến nông sản với công suất 2.300 tấn/năm của Công ty CP Công nghiệp thực phẩm Phương Đông, nhà máy chế biến nông sản chi nhánh Vinagas Tây Nguyên của Công ty CP Năng lượng Đại Việt với công suất 3.600 tấn/năm… Ông Trần Sỹ Thanh (Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk) cho rằng, không riêng gì KCN Hòa Phú của tỉnh Đắk Lắk mà hiện nay hầu hết KCN các tỉnh Tây Nguyên thu hút đầu tư còn chậm. Nguyên nhân làm chậm tiến độ đầu tư vào Tây Nguyên là giao thông khó khăn, nguồn nhân lực qua đào tạo còn thiếu, cơ chế, thủ tục đầu tư chưa thông thoáng. Để khắc phục những tồn tại này, sắp tới tỉnh Đắk Lắk sẽ thực hiện chế “một cửa” cho KCN Hòa Phú, tăng cường đầu tư phát triển hạ tầng giao thông và nguồn nhân lực cho các khu, cụm công nghiệp của tỉnh. Đây là một trong những việc làm cần thiết để tăng tính hấp dẫn của KCN, thu hút đầu tư.